Vì sao tàu ghe, tàu cá và du thuyền lênh đênh trên nước vẫn bị mối? câu trả lời sẻ có ở phần tiếp theo bên dưới.
Nhiều người cho rằng mối chỉ sống dưới đất nên tàu ghe hoặc du thuyền không tiếp xúc với mặt đất sẽ không thể bị mối tấn công. Thực tế, tàu vẫn có thể bị mối nếu bên trong có sàn gỗ, vách ốp, trần, tủ, bàn ghế, khoang ngủ hoặc những vật liệu chứa cellulose. Đay là nguồn thức ăn chính của mối.
Mối không sinh ra từ nước biển và cũng không nhất thiết phải bò từ đất lên tàu. Phần lớn trường hợp có thể xãy ra, chúng được đưa lên tàu theo vật liệu làm kết cấu hoặc vận chuyển, cũng có thể mối cánh bay vào khi tàu neo đậu gần bờ, cũng có thể theo từ hành lý và nhiều đường khác nhau để đến với ghe tàu, du thuyền.
Mối trên tàu bắt đầu từ đâu?
- Mối đã có sẵn trong gỗ trước khi đóng hoặc sửa tàu.
Đây là nguyên nhân rất phổ biến nhất rất hay xãy ra. Gỗ được dùng làm sàn, vách, trần, tủ hoặc cabin có thể đã chứa một tổ mối nhỏ nhưng chưa biểu hiện ra bên ngoài. Khi được đưa lên tàu, đàn mối tiếp tục sinh trưởng và ăn rỗng phần gỗ từ bên trong lâu ngày mới lộ ra người.
Bề mặt gỗ đôi khi vẫn còn nguyên nên chủ tàu chỉ phát hiện khi gõ nghe tiếng rỗng, gỗ bị mềm, xuất hiện lỗ nhỏ mịn hoặc có những hạt phân mối rơi xuống bên dưới rất khó phát hiện, đôi khi nhìn thấy chỉ cho là bịu bẩm chứ không biết đó là do mối mà ra.
- Mối theo đồ đạc và hàng hóa lên tàu.
Mối có thể bu bóm trong các đồ vật được vận chuyển cùng như:
- Bàn ghế và tủ gỗ cũ từ nơi khác bằng đường thủy.
- Pallet, thùng gỗ và vật liệu đóng gói bằng thùng giấy.
- Các loại ván sửa chữa, gỗ trang trí nội ngoại thất hoặc gỗ kê hàng từ kho xưởng.
- Giấy carton và những vật dụng chứa cellulose thường là nơi trú ngụ cũng là nguồn thức ăn của mối.
- Thiết bị cũ lấy từ một tàu khác đang bị mối xâm nhập.
Mắt phải một trong những vấ đề trên có thể là chủ nhân dẫn đến nguyên nhân chính, Chỉ cần một thanh gỗ mang theo một vài con mối còn sống được đưa lên tàu, con mối đó có thể tiếp tục phát triển rồi lớn dần thành tổ lớn mà không cần quay lại mặt đất khi đủ thức ăn.
- Mối cánh bay lên tàu khi neo gần bờ.
Vào mùa sinh sản gia tăng số lượng, mối cánh rời tổ và bay đi tìm nơi lập đàn mới. Tàu cá, ghe hoặc du thuyền neo tại bến, cửa sông, nơi kiểm tra sửa chữa hay khu vực có nhiều cây và nhà gỗ có thể thu hút mối cánh, đặc biệt vào buổi tối khi bật nhiều đèn có ánh sáng cố định, mối cánh sẻ tìm đến nơi có ánh sáng.
Mối cánh có thể bay qua cửa sổ, khe thông gió hoặc cửa cabin. Sau khi đáp xuống, chúng rụng cánh, ghép đôi và chui vào khe gỗ để hình thành tổ mới bắt đầu sinh sản tìm kiếm thức ăn, đục khoét.
- Một số loài mối không cần sống trong đất.
Mối gỗ khô có thể làm tổ hoàn toàn bên trong gỗ và không cần tiếp xúc với đất. Đây là lý do quan trọng giải thích vì sao một chiếc tàu đang hoạt động ngoài biển vẫn có thể bị mối phá hoại. Tài liệu của UC IPM xác nhận mối gỗ khô sống sâu trong gỗ, khó phát hiện và không cần tiếp xúc với đất vẫn sinh sản bình thường.
Ngoài ra, những khu vực thường xuyên bị rò nước ngọt, đọng nước hoặc có độ ẩm cao cũng tạo điều kiện cho các loài mối ưa ẩm tồn tại. Nước biển không bảo vệ được phần gỗ nằm bên trong cabin hoặc khoang tàu nếu những vị trí này vẫn khô ráo, kín và có thức ăn phù hợp thì các loài mối vẫn sống bình thường như dưới lòng đất.
Mối thường phá hoại vị trí nào trên tàu?
Các vị trí cần thường xuyên kiểm tra bao gồm:
- Những vị trí thường được dùng gỗ như: sàn và khung gỗ trong cabin.
- Vách ốp, trần trang trí và thanh nẹp đối với tàu ghe, dung thuyền có kết cấu gỗ.
- Tủ bếp, tủ quần áo, giường và bàn ghế có chứa chất kiệu từ gỗ.
- Khoang chứa lưới, thực phẩm hoặc dụng cụ hành nghề.
- Khu vực gần đường ống nước ngọt, máy lạnh và nhà vệ sinh.
- Gỗ kê máy, kê hàng hoặc những vị trí ít khi được mở kiểm tra.
Mối không ăn vỏ thép, nhôm hoặc composite của tàu, nhưng chúng có thể phá phần gỗ trang trí và cấu kiện nằm khuất. Nếu để lâu, sàn và vách có thể mất độ chắc, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, an toàn sử dụng và giá trị của phương tiện.
Dấu hiệu nhận biết tàu đang bị mối xâm hại.
Chủ tàu nên chú ý khi phát hiện những dấu hiệu bất thường:
- Cánh mối rụng gần cửa sổ, sàn ván, bóng đèn hoặc trong cabin.
- Những hạt nhỏ giống cát hoặc tiêu rơi dưới đồ gỗ.
- Gỗ phát tiếng rỗng khi gõ nhẹ.
- Bề mặt gỗ phồng, mềm, nứt hoặc dễ bong.
- Có lỗ rất nhỏ trên vách, tủ hoặc sàn.
- Xuất hiện đường đất tại khu vực ẩm hoặc gần bến neo.
Các hạt phân nhỏ có cạnh và lỗ đẩy phân là dấu hiệu thường gặp của mối gỗ khô, nhưng không thể chỉ dựa vào phân để xác định tổ còn hoạt động hay đã lan rộng đến đâu. Việc kiểm tra mức độ xâm nhập nên do người có chuyên môn thực hiện.
Cách diệt mối cho tàu ghe và du thuyền an toàn.
Khảo sát và xác định đúng loài mối hiện tại.
Không nên phun thuốc ngay khi chưa biết đó là mối gỗ khô, mối đất hay côn trùng đục gỗ khác. Đơn vị xử lý cần kiểm tra toàn bộ phần gỗ, khoang kín, đường ống nước, khu vực đặt máy và đồ nội thất để xác định:
Khi phát hiện sàn, vách hoặc đồ nội thất trên tàu có dấu hiệu bị mối ăn rỗng, chủ tàu nên lựa chọn dịch vụ diệt mối chuyên nghiệp để kiểm tra đúng loại mối và đưa ra phương án xử lý phù hợp.
Hotline: 090 866 1945.
Công ty kiểm soát côn trùng Tùng My là đơn vị cung cấp dịch vụ diệt mối tàu ghe có bề dày kinh nghiệm.
- Điểm mối đang hoạt động có thể xuyên sâu từ bên trong.
- Phạm vi gỗ bị hư hại nhìn thấy chỉ là bề nỗi mà bạn nhìn thấy.
- Mối chỉ nằm ở một vật dụng hay đã lan qua nhiều vị trí của khoang.
- Có cần thay gỗ hay gia cố kết cấu ngay hay không hãy kiểm tra lại.
Xử lý cục bộ nếu phạm vi còn nhỏ không nguy hiểm.
Nếu tổ mối chỉ nằm trong một chiếc tủ, thanh nẹp hoặc mảng gỗ không chịu lực, phương án ít ảnh hưởng đến hoạt động nhất thường là tháo bỏ, xử lý hoặc thay thế phần gỗ nhiễm mối.
Trường hợp không thể tháo gỗ, kỹ thuật viên có thể xử lý trực tiếp vào đường mối bằng sản phẩm được phép sử dụng, theo đúng nhãn và quy định an toàn. Hiệu quả của phương pháp cục bộ phụ thuộc rất lớn vào việc xác định chính xác vị trí tổ; nếu bỏ sót một khu vực, mối có thể tiếp tục phát triển.
Xử lý toàn bộ khi mối đã lan rộng.
Nếu mối xuất hiện tại nhiều khoang hoặc nằm sâu trong sàn, vách và nội thất cố định, xử lý toàn bộ phương tiện có thể đáng tin cậy hơn xử lý từng điểm. Các lựa chọn chuyên nghiệp có thể gồm xử lý bằng cách đặc bả nhử mối, thay vì nhiệt hoặc xông hơi kín, tùy cấu tạo tàu và quy định đối với sản phẩm sử dụng.
Phương pháp đặc mồi nhử mối có ưu điểm là dẫn dụ được những con mối bị che khuất. Với điều kiện tàu phải động không quá 1 tháng phải quay lại bờ để bên diệt mối kiểm tra tiến độ của mối tác động đến mồi nhử mối, nếu tổ mối lớn đơn vị diệt mối sẻ cho thêm bả cho mối ăn cho đến khi các con mối chết hết.
Đối với xử lý nhiệt hoặc xông ủ để diệt tổ mối, thì tàu không được hoạt động. sau xử lý phải thông khí, đo kiểm và chỉ cho người trở lại khi đơn vị chuyên môn xác nhận an toàn mới được hoạt động trở lại. việc này rất mất thời gian gián đoạn kinh doanh chủ chủ tàu, ghe.
Làm sao xử lý mà ít ảnh hưởng đến đánh bắt và kinh doanh?
Nên lập kế hoạch theo các hướng như sau:
Khảo sát khi tàu cập bến hoặc trong thời gian bảo dưỡng định kỳ.
Chia tàu thành từng khu vực để xác định nơi cần xử lý và nơi có thể tiếp tục sử dụng.
Ưu tiên tháo và xử lý riêng những đồ gỗ di động (nếu có thể cho phép).
Niêm phong hoặc đưa hải sản, thực phẩm, dụng cụ chế biến và nước uống ra khỏi khu vực xử lý. Đối với phương án xử lý bằng cách xông nhiệt ủ toàn bộ tàu.
Bảo vệ máy móc, thiết bị điện tử, hệ thống thông gió và bể chứa nước.
Không để hóa chất hoặc nước vệ sinh sau xử lý chảy xuống hầm tàu, khu vực chứa cá hay môi trường biển.
Chỉ đưa tàu trở lại khai thác sau khi đã thông khí, vệ sinh và được xác nhận đủ điều kiện an toàn.
Không nên tự pha thuốc, phun tràn lan trong cabin hoặc phun gần thực phẩm, hải sản và nguồn nước. lưu ý: việc sử dụng thuốc diệt mối không đúng cách có thể gây ô nhiễm và phần lớn các phương pháp xử lý cần người được đào tạo thực hiện.
Biện pháp phòng ngừa mối quay trở lại
- Kiểm tra gỗ trước khi đưa lên tàu.
- Không sử dụng pallet hoặc đồ gỗ cũ có dấu hiệu rỗng, mọt hay mối.
- Sửa ngay vị trí rò nước ngọt và giữ cabin thông thoáng.
- Hạn chế để carton, gỗ vụn và đồ đạc ẩm lâu ngày trong khoang.
- Đóng cửa cabin hoặc dùng lưới khi neo gần bờ vào mùa mối cánh.
- Kiểm tra định kỳ sau mỗi đợt sửa chữa lớn.
- Theo dõi lại những vị trí đã xử lý và lưu hồ sơ bảo hành.
Nói tóm lại, mối trên tàu không đi từ đáy biển lên. Chúng thường xuất phát từ gỗ đã nhiễm trước đó, theo đồ đạc và hàng hóa lên tàu hoặc do mối cánh bay vào khi phương tiện neo đậu gần bờ. Muốn diệt mối an toàn và không làm gián đoạn hoạt động lâu, cần khảo sát đúng loài, xử lý đúng phạm vi và tuyệt đối bảo vệ thực phẩm, hải sản, nước sạch cùng hệ thống máy móc trên tàu.
