Ong làm tổ ở mái hiên trước nhà, ban công, giếng trời, dàn dây leo, chậu cây cảnh hoặc hốc tường có thể khiến gia đình lo lắng, nhất là khi tổ nằm gần lối đi và khu vực sinh hoạt của nhiều người.
Tuy nhiên, việc đến gần để quan sát kỹ, nhưng không nên chọc tổ hoặc tự xịt thuốc có thể làm đàn ong bị kích động làm cho ong mất hoàn toàn kiểm soát dẫn đến báo động bảo vệ tổ ở mức cao nhất.
Khi phát hiện tổ ong trong nhà, hãy ưu tiên giữ khoảng cách và hạn chế người qua lại. Chưa cần xác định chính xác loài ong nếu bạn không có chuyên môn; hãy để việc nhận diện và lựa chọn phương án xử lý cho người có kinh nghiệm.
- Giữ khoảng cách, không đứng quan sát sát tổ
Không nên đến gần tổ để đo kích thước lớn nhỏ, kiểm tra bên trong hay quay video làm như vậy sẻ rất nguy hiểm. Tránh đứng chắn lối ong ra vào và không cố xác định loài bằng cách quan sát ở cự ly gần. Tổ nhỏ cũng có thể có nhiều cá thể bên trong, còn vị trí tổ trong mái, tường hoặc cây cao có thể khiến việc tiếp cận khó lường.
Nếu vô tình phát hiện tổ ở gần, hãy bình tĩnh rời khỏi khu vực theo lối an toàn. Không vung tay, ném đồ vật hoặc cố đuổi những con ong đang bay.
- Hạn chế người và vật nuôi đi qua khu vực
Đưa trẻ nhỏ, người cao tuổi và vật nuôi ra khỏi phạm vi gần tổ. Nếu tổ nằm sát cửa, lối đi, sân chơi hoặc khu vực làm việc, hãy tạm thời chọn lối khác và nhắc mọi người không đến gần. Với nhà có nhiều người ra vào, có thể thông báo cho người trong gia đình hoặc bộ phận quản lý để tránh ai đó vô tình chạm vào tổ.
Không tự dựng thang, trèo mái hoặc di chuyển đồ đạc quanh tổ để tạo lối tiếp cận. Việc rung lắc hoặc va chạm có thể làm tình hình phức tạp hơn.
- Không chọc phá, đốt, dội nước hoặc tự phun hóa chất
Không dùng cây, cán chổi hay vật cứng làm rơi tổ. Cũng không đốt, hun khói, dội nước, ném đá hoặc xịt hóa chất gia dụng vào tổ. Những cách này có thể khiến ong bay tán loạn, làm tăng nguy cơ bị đốt và khiến tổ khó xử lý hơn.
Không nên tự bịt kín miệng tổ hoặc khe ong ra vào khi chưa được người có chuyên môn hướng dẫn. Nếu ong đang làm tổ trong hốc tường, mái nhà hay hộp kỹ thuật, việc bịt lối có thể khiến ong tìm đường thoát sang khu vực khác.
- Không tự tháo dỡ tổ ở trên cao hoặc nơi kín
Tổ nằm trong mái tôn, trần nhà, giếng trời, hốc tường, cây cao hoặc gần đường dây điện cần được đánh giá kỹ về vị trí tiếp cận. Tự leo trèo trong lúc xử lý có thể gây té ngã; còn việc tháo dỡ khi đàn ong vẫn hoạt động có thể gây nguy hiểm cho người thực hiện và những người xung quanh.
Ngay cả khi tổ có vẻ nhỏ hoặc ít ong bay ra, không nên xem đó là dấu hiệu chắc chắn rằng tổ đã bỏ không. Hãy giữ nguyên hiện trạng cho đến khi được kiểm tra.
- Ghi nhận thông tin từ vị trí an toàn
Để đơn vị hỗ trợ đánh giá ban đầu, bạn có thể ghi lại:
- Địa chỉ và vị trí tổ: mái hiên, cây, ban công, hốc tường hay khu vực khác.
- Tổ ở trong nhà hay ngoài trời; ước tính độ cao và khả năng tiếp cận.
- Ong bay ra vào nhiều hay ít, xuất hiện vào thời điểm nào.
- Có trẻ nhỏ, vật nuôi hoặc nhiều người thường xuyên đi qua khu vực đó không.
- Ảnh chụp từ xa, chỉ khi có thể chụp mà không phải tiến lại gần tổ.
Không cần đến sát tổ để lấy đủ thông tin. Nếu việc chụp ảnh khiến bạn phải tiếp cận hoặc đứng dưới tổ, hãy bỏ qua bước này.
- Liên hệ người có kinh nghiệm để được hướng dẫn
Khi tổ nằm gần khu vực sinh hoạt, nơi đông người hoặc ở vị trí khó tiếp cận, hãy liên hệ đơn vị có kinh nghiệm xử lý tổ ong. Cung cấp thông tin và hình ảnh an toàn giúp họ chuẩn bị phương án phù hợp hơn.
Tùy loài ong, vị trí, mức độ ảnh hưởng và điều kiện thực tế, người xử lý có thể tư vấn theo dõi, di dời hoặc loại bỏ tổ. Không phải mọi tổ ong đều cần tiêu diệt; phương án nên được cân nhắc sau khi đánh giá nguy cơ và khả năng xử lý an toàn.
Bạn có thể tham khảo dịch vụ bắt ong tại TPHCM của Công ty Tùng My để trao đổi về vị trí tổ và phương án hỗ trợ. Hotline: 090 866 1945.
Trong thời gian chờ xử lý, nên làm gì?
Hãy giữ khu vực xung quanh tổ yên tĩnh, hạn chế người qua lại và không tự thử các biện pháp xua đuổi. Nếu tổ nằm ở lối vào thường dùng, hãy hướng dẫn mọi người sử dụng lối khác. Không bật thiết bị, rung lắc hoặc sửa chữa ngay sát nơi ong làm tổ.
Nếu tổ nằm trong nhà hoặc khu vực kinh doanh, thông báo cho người cùng sử dụng không gian và hạn chế lối tiếp cận ở mức phù hợp. Đừng tự ý di chuyển tổ hay vật dụng đang che chắn tổ. Khi đơn vị xử lý đến, hãy chỉ rõ vị trí đã quan sát từ trước và cho biết những việc đã thực hiện.
Vì sao không nên tự xử lý tổ ong?
Người không có trang bị và kinh nghiệm có thể đánh giá sai loài ong, kích thước tổ, đường bay hoặc độ khó của vị trí. Khi tổ bị tác động, ong có thể phản ứng để bảo vệ đàn. Ngoài nguy cơ bị đốt, người tự trèo mái hoặc đứng trên thang còn có thể gặp tai nạn do giật mình, mất thăng bằng.
Việc dùng thuốc không đúng cách cũng có thể ảnh hưởng đến người, vật nuôi hoặc khu vực sinh hoạt mà không xử lý được phần tổ ở bên trong. Vì vậy, nếu tổ ở gần người, khó tiếp cận hoặc chưa xác định được tình trạng, nên hỏi người có chuyên môn thay vì tự thử nhiều cách.
Sau khi tổ ong được xử lý, cần lưu ý gì?
Sau khi hoàn tất, hãy làm theo hướng dẫn của đơn vị thực hiện về việc sử dụng lại khu vực, thu gom phần tổ còn lại và kiểm tra dấu hiệu ong quay lại. Không tự lau, cạo hoặc phun thêm hóa chất tại vị trí vừa xử lý nếu chưa được hướng dẫn.
Về lâu dài, có thể kiểm tra định kỳ mái hiên, giếng trời, ban công, kho chứa và các góc ít sử dụng để phát hiện sớm hoạt động làm tổ. Việc kiểm tra nên thực hiện từ vị trí an toàn; nếu thấy ong ra vào liên tục tại một điểm, không tiến gần để xác minh.
Nếu muốn tìm hiểu thêm về lý do cần đánh giá tổ ong gần nhà và các bước xử lý, xem bài Vì sao phải gỡ bỏ tổ ong gần nhà? Quy trình và thời gian xử lý.
Thấy tổ ong nhỏ trong nhà có cần xử lý ngay không?
Không nên tự kết luận chỉ dựa vào kích thước nhìn thấy. Hãy xét vị trí tổ, mức độ ong hoạt động và tần suất người qua lại. Nếu tổ ở gần khu sinh hoạt hoặc lối đi, hãy giữ khoảng cách và xin tư vấn để chọn phương án phù hợp.
Có nên tự xịt thuốc khi ong bay quanh tổ?
Không nên tự xịt thuốc hoặc dùng các cách làm tổ bị rung, cháy hay rơi xuống. Hành động này có thể khiến ong bị kích động và gây nguy hiểm cho người gần đó.
Tôi có thể gửi ảnh tổ ong để được tư vấn không?
Có thể gửi ảnh chụp từ xa nếu bạn đã có ảnh hoặc có thể chụp mà không phải tiến gần tổ. Kèm theo địa chỉ, vị trí tổ và độ cao ước tính để đơn vị hỗ trợ đánh giá ban đầu.
Tổ ong nằm trong tường hoặc mái nhà thì phải làm sao?
Không đục tường, tháo mái hoặc bịt lối ong ra vào. Hãy giữ nguyên hiện trạng, tránh tác động vào khu vực và liên hệ người có kinh nghiệm để khảo sát cách tiếp cận phù hợp.
Liên hệ dịch vụ bắt ong tại TPHCM
Nếu phát hiện tổ ong gần nhà, cơ quan, cửa hàng hoặc khu vực có người qua lại, đừng tự chọc phá hay phun thuốc. Hãy giữ khoảng cách, thông báo cho những người xung quanh và cung cấp thông tin vị trí để được tư vấn.
Công ty Kiểm Soát Côn Trùng Tùng My tiếp nhận yêu cầu khảo sát và hỗ trợ xử lý tổ ong tại TPHCM cùng một số khu vực lân cận theo điều kiện thực tế. Gọi 090 866 1945 hoặc xem chi tiết dịch vụ bắt ong tại TPHCM.
