Mối là loài côn trùng sống ẩm mình trong bóng tối ít khi nhìn thấy ngoài ánh sáng, thỉnh thoảng xuất hiện những đường đất ở chân tường, tủ bếp, gần cầu thang hoặc thùng giấy đựng hàng trong kho thường khiến nhiều người thắc mắc: vì sao gọi là mối đất khi chúng đang ăn gỗ? Tên gọi này gắn với nơi cư trú và đường kiếm ăn của chúng. Hiểu đặc điểm đó giúp chủ nhà và người quản lý kho nhận ra dấu hiệu sớm tìm phương án phù hợp, nhằm tránh đi việc xử lý trực tiếp vài con mối nhìn thấy rồi bỏ sót khu vực chúng đang hoạt động, trú ẩn sinh sản.
Vì sao gọi là mối đất?
“Mối đất” là cách gọi phổ biến cho nhóm mối có đời sống gắn với đất và độ ẩm tương thích. Đàn mối thường cư trú hoặc tìm kiếm thức ăn trong đất, gắn liền với đất sau đó đi qua khe nức của nền, lần theo chân tường tiếp đến các điểm tiếp giáp khác, vị trí tiếp giáp giữa đất và công trình để tiếp cận vật liệu chứa cellulose. Khi cần vượt qua đoạn lộ thiên, mối có thể tạo đường đất từ hạt đất và chất kết dính để giữ ẩm, tránh ánh sáng và di chuyển kín đáo theo lộ trình.
Vì thế, chữ “đất” nói về môi trường sống và tập tính di chuyển, không có nghĩa mối chỉ ăn đất. Chúng tìm thức ăn chính ở đây là gỗ, giấy, bìa carton và một số vật liệu có nguồn gốc thực vật. Đây cũng không phải tên khoa học của một loài duy nhất mà chúng ta thường gặp. Muốn xác định chính xác nhóm mối và nguồn xâm nhập cần khảo sát dấu vết tại công trình hiện đang có mối họat động.
Dấu hiệu nào gợi ý mối đất đang hoạt động?
- Đường đất nhỏ hơn thường chạy dọc chân tường, điểm cột tiếp giáp với tường, khe gạch áp lát, mặt dưới sàn hoặc phía sau tủ, kệ. Đây là dấu hiệu đáng kiểm tra nhất trong nhà ở, kho xưởng.
- Gỗ nghe rỗng hoặc yếu bất thường khi gõ vào ở khung cửa, chân tủ, vách gỗ, sàn gỗ; bề mặt đôi khi vẫn còn tương đối nguyên gần như mới.
- Đất xuất hiện trong khe nứt hay trên bề mặt gỗ ở vị trí trước đó vẫn sạch sẽ nay thấy lại thấy bất thường.
- Mối bay vào chiều tối ta nhìn thấy, hoặc cánh rụng trong phạm vị nhà gần cửa sổ, đèn và khu vực ẩm. Dấu hiệu này cần được đối chiếu thêm vì không tự nó cho biết tổ nằm ở đâu, nên rà soát toàn bộ nhà nhằm đảm bảo chắc chắn.
- Thùng carton, pallet hoặc hồ sơ hư hại tại kho, nhất là nơi sát nền, sát tường và khó quan sát. vì vậy khi kê hàng cần phải để ý không nên kê sát tường, hoặc nền.
Một vệt đất có thể chỉ là dấu vết cũ. Người kiểm tra cần đánh giá hoạt động hiện tại, các điểm xâm nhập và phạm vi lan rộng trước khi chọn cách xử lý.
Mối đất gây hại gì cho nhà ở và kho xưởng?
Đối với nhà ở gia đình.
Mối có thể ăn bên trong khung cửa, tủ bếp, sàn gỗ, vách trang trí và các bộ phận gỗ khác. Phần ngoài còn nguyên khiến hư hại khó nhận ra sớm. Khi một hạng mục đã yếu hoặc biến dạng, cần kiểm tra mức độ hư hỏng trước khi tiếp tục sử dụng hay sửa chữa. Mối không ăn bê tông hoặc kim loại như thức ăn, nhưng có thể đi qua khe hở, mạch nối và khoảng trống để đến phần gỗ bên trong.
Đối với kho xưởng văn phòng.
Pallet gỗ, giá kệ bằng gỗ, bao bì giấy, thùng carton và hồ sơ lưu trữ có thể bị ảnh hưởng. Thiệt hại không chỉ là vật liệu hỏng: việc kiểm hàng, đổi bao bì, chuyển hàng ra khỏi vị trí bị mối và sửa kho có thể làm gián đoạn vận hành. Những khu vực ẩm, chất hàng sát tường hoặc để vật liệu trên nền lâu ngày thường khó phát hiện dấu vết hơn.
Khi phát hiện mối đất, nên xử lý thế nào?
- Ghi nhận và khoanh vùng dấu hiệu. Chụp ảnh đường đất, vị trí gỗ hư và các khu vực lân cận; đánh dấu thời điểm phát hiện. Ở kho xưởng, kiểm tra thêm các dãy pallet, chân kệ, bao bì sát tường và các khu vực có đường nước hoặc độ ẩm cao.
- Bảo vệ người và tài sản. Tạm ngưng sử dụng hạng mục gỗ có dấu hiệu yếu rõ rệt. Di chuyển hàng hóa còn nguyên vẹn khỏi vùng ẩm, kê cách nền và tường khi phù hợp với điều kiện bảo quản. Nếu nghi kết cấu chịu lực bị ảnh hưởng, nhờ người có chuyên môn về xây dựng đánh giá.
- Để đơn vị chuyên môn khảo sát. Việc khảo sát cần xác định mối có còn hoạt động hay không, chúng đi vào từ đâu, phạm vi bị ảnh hưởng và điều kiện ẩm đang duy trì hoạt động của mối. Không nên chỉ dựa vào vài cá thể xuất hiện bên ngoài để kết luận đã xử lý hết đàn.
- Chọn phương án theo hiện trạng. Đơn vị kiểm soát mối có thể cân nhắc hệ thống bả, xử lý khu vực đất và lối xâm nhập hoặc kết hợp các biện pháp phù hợp với công trình. Với kho đang vận hành, cần thống nhất phạm vi thi công, bảo vệ hàng hóa và lịch theo dõi trước khi triển khai. Các sản phẩm chuyên dụng cần do người có chuyên môn sử dụng theo nhãn và quy định áp dụng.
- Theo dõi và ngăn mối trở lại. Sau xử lý, kiểm tra lại các vị trí từng có đường đất, khắc phục rò rỉ nước, giảm tình trạng ẩm kéo dài và hạn chế để gỗ, giấy tiếp xúc trực tiếp với nền đất hoặc nền ẩm. Việc thay gỗ hư nên thực hiện sau khi đã đánh giá và kiểm soát hoạt động của mối; vật liệu mới vẫn có nguy cơ bị tấn công nếu đường xâm nhập còn tồn tại.
Nên liên hệ dịch vụ nào của Tùng My?
Nếu mối đã xuất hiện trong nhà ở hoặc kho xưởng, hãy tham khảo dịch vụ diệt mối tận gốc của Tùng My. Khi liên hệ, bạn có thể gửi ảnh đường đất, vị trí hư hỏng và mô tả diện tích cần kiểm tra để được tư vấn bước khảo sát phù hợp. Hotline: 0908 661 945.
Trường hợp đang xây mới và muốn chủ động hạn chế nguy cơ mối từ nền đất xâm nhập, hãy tìm hiểu thêm chuyên mục phòng chống mối. Hai nhu cầu khác nhau: công trình đang có mối cần xác định và kiểm soát hoạt động hiện tại; công trình xây mới cần lập phương án phòng ngừa theo giai đoạn thi công.
Câu hỏi thường gặp
Mối đất có chỉ sống dưới nền nhà không?
Không. Đàn mối gắn với môi trường đất hoặc nơi đủ ẩm, nhưng mối thợ có thể đi xa theo đường kín để kiếm thức ăn trong tường, sàn, đồ gỗ và hàng hóa.
Không thấy con mối nào nữa có nghĩa là đã hết mối?
Chưa thể kết luận. Hoạt động có thể tiếp tục ở vị trí khuất hoặc chuyển sang lối đi khác. Cần kiểm tra dấu vết và theo dõi sau xử lý.
Chỉ thay chiếc tủ bị hỏng có giải quyết được vấn đề không?
Thay tủ giúp khắc phục tài sản hư hại, nhưng chưa xử lý được đường mối xâm nhập và đàn mối liên quan. Nên kiểm tra, kiểm soát mối trước rồi mới lắp đồ mới.
